|
Doğalgaz Cihazlarının
Verimli Kullanılması için Öneriler
Doğalgaz ile
çalışan cihazlar, işletme(çalıştırma) maliyetlerini azaltırlar. Çünkü
doğalgaz diğer yakıtlara oranla en ucuz ve verimli yakıttır. Bununla
birlikte doğalgazın verimli kullanılabilmesi için bazı kurallara uymak
gerekir. Ev ısıtması, sıcak su eldesi ve pişirmede doğalgazın verimli
kullanılabilmesi için verebileceğimiz öneriler şunlardır:
Ev Isıtması:
1. Çatı izolasyonunuz yetersiz ise
izolasyonunuzu uygun bir şekilde yaptırınız. Çatınızdaki ısı kaybınız
%20 civarındadır. Bu şekilde ısıtma maliyetinizi azaltabilirsiniz.
2. Sistemlerinize zaman ayarlı termostat monte ettirdiğinizde
veya zaman ayarlı termostatı bulunan cihazlar kullandığınızda gaz
tüketiminiz optimize olacaktır.
3. Kapı ve pencerelerinizi yeniden yaptırırken izoleli malzemeler
tercih ediniz. Konutlardaki tüm ısı kaybının %15’i pencere ve kapılardan
olmaktadır. Mevcut izolesiz kapı ve pencerelerinizin kenarlarındaki
boşlukları pencere süngeri ile kaplayınız.
4. Doğalgaz sobası kullanıyorsanız, soba filtrenizi cihazı
kullanmaya başladığınız mevsime girdikten sonra her ay kontrol ediniz,
gerekiyorsa değiştiriniz.
5. Verimli kullanma oda konforu 19 derecedir. Oda termostatı
olduğunda 1 derece düşer ve yakıt tüketiminde %6 tasarruf sağlanır.
6. Termostatınızı, bir günden fazla evden uzak kalacaksanız,
kapatınız.
7. Sıcaklığın içeride kalması için geceleri perdelerinizin örtülü
olması büyük enerji tasarrufu sağlar. Pencerelerinizden güneş çekildiği
zaman perdelerinizi kapatınız.
8. Soğuk havalarda sıcaklığı içeride tutmak için duvar veya
pencere klimalarının dış havayla temas eden bölgelerini engelleyiniz.
Tüm ısı kayıplarının %10’u yeniden ısıtılmak zorunda olan hava
hareketlerinden dolayı gerçekleşir. Fakat bacalı veya bacasız tipte
doğalgaz cihazlarının bulunduğu ortamlarda bulunması zorunlu olan 100
cm2 net geçişli havalandırma menfezini kesinlikle kapatmayınız.
9. Radyatörleri mobilya ve benzeri eşyalar veya perdeler ile
engellemeyiniz, kapatmayınız. Radyatörler örtülürse %15 yakıt tüketimi
artar.
10. Doğalgaz tüketim cihazı satın almak istediğinizde verimi
yüksek olanı tercih ediniz.
11. Pişirme ocağını ısınma amaçlı kullanmayınız.
12. Bulunduğunuz ortamın konfor şartlarına uygun olarak ısınma
cihazını ayarlayınız.
13. Bacalı cihazları dolapların içerisine yerleştirmeyiniz. Bu
durum cihazların ortamdan yanma havası almasını engeller ve yanma verimi
düşer.
Sıcak Su:
1.Sıcak Su Termostatınızı 50°C’ye ayarlayınız. Aşırı sıcak su
sadece fazla enerji tüketmez aynı zamanda insan cildi için yanık
tehlikesi oluşturacağı için sağlıksızdır.
2.Su ısıtma kontrol vanasını “pilot” konumuna getiriniz, eğer
evden bir hafta veya daha fazla uzak kalacaksanız kapatınız.
3.Elle bulaşık yıkarken soğuk su ile durulama yapınız, bulaşık
makinesinde yıkama yapıyorsanız makineyi tam dolu olarak çalıştırınız.
4.Sıva üstünden döşenmiş sıcak su borularının yalıtımını yapınız.
5.Yeni bir su ısıtıcısı alırken enerji verimi yüksek modelini
tercih ediniz.
Ocak veya Fırının Verimli Kullanılması
1. Eğer pişirme tarifinde belirtilmiyorsa fırınınıza ön
ısıtma yapmayınız.
2. Fırın kapağını yemek pişirirken açmayınız.
3. Üst yakıcı alevini tencere veya tavanızın boyutu kadar açınız.
4. Pişirme başladıktan sonra yavaş yavaş kaynatınız.
5. Zaman ve sıcaklık talimatlarına uyarak pişiriniz.
6. Kullanılmayan ocak brülörlerini (gözlerini) kapatınız.
7. Pişirme esnasında yemek kaplarını kapalı tutunuz.
8. Pişirme ocağını ısınma amaçlı kullanmayınız.
Doğalgazın
Güvenli Kullanımı
İGDAŞ, 1992'den beri İstanbul'a doğalgazı güvenli ve yüksek kaliteli
olarak sunmayı ilke edinmiştir. Bu ilke çerçevesinde İGDAŞ, abonelerini
tüm iletişim kanallarını kullanarak sürekli bilgilendirmektedir. Aşağıda
doğalgazın güvenli kullanılmasına ilişkin öneriler bulacaksınız:
Evinizde Ağır Bir Gaz Kokusu Duyarsanız Ne Yapmalısınız?
Aslında kokusuz bir gaz olan doğalgaz, doğalgaz kaçağı olması durumunda
kolayca anlaşılabilmesi için çürük sarımsak kokusuyla kokulandırmıştır.
Benzer bir koku duyduğunuzda;
• Kapı ve
pencereyi açıp, ortamı havalandırınız.
• Ana vanayı kapatınız.
• Çakmak - kibrit yakmayınız.
• Elektrik ekipmanlarını açmayınız, kapamayınız veya fişten
çekmeyiniz.
• Kapı zilini kullanmayınız ve kullandırmayınız.
• Kıvılcım çıkarabileceği için telefonunuzu kullanmayınız.
• Gaz kokusu olan mekanı herkesin boşaltmasını sağlayınız.
• Komşunuzdan veya en yakın bir yerden İGDAŞ 187 Doğalgaz Acil
Hattını arayınız.
• 187'ye ulaşamazsanız itfaiyeyi arayınız.
• Koku bodrumdan geliyorsa bodruma girmeyiniz.
• Arızayı kendiniz gidermeye çalışmayınız.
• Eğer gaz cihazınızın yakınında hafif bir gaz kokusu hissederseniz
pilot ateşiniz arızalı demektir. Cihazınızı onarım için servisine
gösteriniz.
Binaların Dışında
Gaz Kokusu Duyarsanız Ne Yapmalısınız?
• Binaların dışında gaz kokusu algıladığınızda hemen 187 nolu
DOĞALGAZ ACİL telefonunu arayarak ihbar yapınız.
• Bu mekandaki insanları uyarınız,
• Aşırı bir gaz kaçağı varsa o bölgenin elektriğini kestiriniz,
• Kordon altına alınmasını ve trafiğin durdurularak bölgenin
güvenlik altına alınmasını sağlayınız.
• Gaz kokusu bina dışında olsa dahi, gaz kaçağı çevredeki yakın
binalarda ve özellikle de bodrum katlarında olabilir. Bu durumda
kesinlikle bodruma girmeyip 187 acil müdahale ekibini uyarınız.
İhbar verilirken dikkat edilecek hususlar
şunlardır:
• Adınız, soyadınız ve telefon numaranız
• Gaz kokusu alınan bölgenin adresi ve tarifi
• Gaz kokusunun yoğunluğu (az, çok, aşırı ... vb.)
İGDAŞ Acil Müdahale
Ekibi geldiğinde kendilerine yardım ediniz.
Apartman boşluğunda Gaz Kokusu Duyarsanız Ne
Yapmalısınız?
• Ortamı havalandırmak için bina giriş kapısı ile aydınlığa
açılan tüm pencereleri açınız
• Bina girişindeki ana doğalgaz giriş vanasını kapatınız
• Sigara içmeyiniz ve kibrit, çakmak ve ateş yakmayınız.
• Elektrikli cihazlarınızı çalıştırmayınız, çalışır durumda
olanları kapatmayınız.
• Elektrik düğmelerini ve kapı zillerini kullanmayınız.
• Asansör ve benzeri cihazları çalıştırmayınız.
• Gaz kaçağının olduğu binada telefonları kullanmayınız.
• İGDAŞ 187 Doğalgaz Acil Hattına haber veriniz.
• Apartman yöneticisine haber veriniz.
Genel Güvenlik Önerileri
• Yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı maddeleri doğalgaz yakıcı
cihazlarınızdan, sayaçlarınızdan ve tesisatınızdan uzak tutunuz.
• Elektrik tesisat ve cihazları ile telefon ve kızgın su
borularının doğalgaz tesisat ve cihazlarına olan mesafesi en az 30 cm
olmalıdır. Bu nedenle elektrikli alet ve kabloları asla doğalgaz
tesisatına asmayınız ve sarmayınız.
• Doğalgaz tesisat borularının aktif inşaat malzemeleri ile
temasına engel olunuz. Tesisatınızı korozyona karşı koruyunuz.
• Binanızın ana kapama vanasının yerini öğrenerek ani bir
müdahale durumunda yapacaklarınızı tasarlayınız.
• Doğalgaz tesisatını kendi amacı dışında ( elektrik, topraklama
hattı vb.) kullanmak kesinlikle tehlikeli ve yasaktır.
• Doğalgaz tesisatı borularını taşıyıcı yapı elemanı olarak
kesinlikle kullanmayınız.
• Doğalgaz tesisatı borularını dolap veya asma tavan içinde
bırakmayınız.
• İGDAŞ tarafından mühürlenmiş vanalar , sayaçlar ve regülatörler
yalnızca İGDAŞ yetkilileri tarafından açılabilir.
• Doğalgaz tesisatınızda veya cihazınızda yapmak istediğiniz
tadilatları yeterlilik almış firmalara yaptırmanız zorunludur.
Ehliyetsiz ve yeterliliği olmayan firmalara kesinlikle tadilat
yaptırmayınız.
• Doğalgaz
cihazlarınızın bakımlarını yetkili servislerine yaptırınız.
• Gaz veya ısı üreten cihazlarınızın yanına veya aynı odaya benzin
solventler, cila sprey boyalar, spreyli böcek ilaçları ve benzer
basınçlı kutular gibi patlayıcı ürünler koymayınız. Bu tip uçucu ve
patlayıcı ürünleri gaz cihazlarının yanından uzak tutmakla birlikte
çocukların ulaşamayacağı kapalı bir yerde muhafaza ediniz.
• Çocuklara gazın nasıl koktuğunu ve bu kokuyu duyduğunda yapması
gerekenleri öğretiniz.
• Çocuklara ateşle oynamamalarını, doğalgaz cihazlarını
kurcalamamalarını ve bunlara tutuşabilir maddelerle yaklaşmamalarını
öğütleyiniz.
Doğalgaz Cihazlarıyla
İlgili Güvenlik Önerileri
Cihazlarınızın verimli ve güvenilir çalışmasını istiyorsanız imalatçının
kullanma klavuzuna ve İGDAŞ’ın talimatlarına uyunuz. Düzgün monte
edilmemiş veya bakımı iyi yapılmamış cihazlar zehirli bir gaz olan
karbonmonoksit üretirler. Doğalgaz cihazlarında karbonmonoksit gazına
sebep olan durumların bazıları şunlardır:
• Cihazın yakıcı bölümlerinde özel sargının iyi yapılmamış olması
veya toz olması.
• Bacaların tıkanması.
• Temiz hava girişinin engellenmesi.
Karbonmonoksit her ne
kadar renksiz, tatsız kokusuz olsa da karbonmonoksiti solumak,
bulantıya, baygınlığa, soğuk algınlığına ve benzer semptomlara neden
olur. Aşırı oranda karbonmonoksite maruz kalmak ölüme neden olur. Eğer
doğalgaz cihazınızın iyi çalışmadığından şüpheleniyorsanız yetkili
servis elemanları tarafından bakımını yaptırınız.
Pişirme ocakları ve
bacalı doğalgaz cihazları 12 m3 den daha küçük hacimlere
yerleştirilemezler. Bu tip cihazların bulundukları mahalden en az 100
cm2 net geçişli atmosfere açılan havalandırma menfezleri bulunmalıdır.
Bu menfezler sürekli açık kalmalıdır. Menfezin cihaz karşısındaki duvar
veya pencereden açılmasına özen gösterilmelidir. Ayrıca konulacakları
hacimlerin büyüklüğü ne olursa olsun bacalı cihazlar açık balkon, yatak
odası, banyo, WC gibi yerlere konulmadığı gibi banyo, WC ve yatak
odalarından duman boruları geçirilerek baca bağlantısı yapılamaz.
Bacalı cihazların
bulunduğu bölümde iyi çekiş yapan bir baca bulunmalı ve cihaz mutlaka bu
bacaya bağlanmalıdır. Atık gaz boruları kapı ve pencere gibi yapı
elemanlarından en az 20 cm uzakta olacak şekilde yerleştirilmelidir. Gaz
cihazlarının ısınan dış yüzeyleri ile kullanılan eşyalar arasındaki
açıklık en az 50 cm olmalıdır. Denge bacalı ( hermetik ) gaz
cihazlarının bacaları mutlaka atmosfere açık, hava sirkülasyonu olan
yerlere bağlanmalıdır.
Bacalı cihazlar yanma
için gerekli olan havayı bulundukları ortamdan almaktadırlar. Estetik
kaygılar nedeniyle bu cihazların bir dolap içine alınmaları yanma için
ihtiyaç duyacağı taze havayı engellemektedir ve yanma kalitesini
düşürmektedir.
Su Isıtıcılarına Yönelik Güvenlik Önerileri
• Su ısıtıcısını yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı maddelerin
konulduğu yerlere monte etmeyiniz.
• Su
sıcaklığını düşük tutmak haşlanma kazalarından insanı korur. Çocuklar,
özürlüler ve yaşlı insanlar genelde haşlanmadan kaynaklanan
yaralanmaların iyileşmesinde zayıf ve dirençsizirler. Su sıcaklığının
50°C'nin üzerinde olması ciddi yanıklara ve haşlanmaya hatta ölümlere
sebep olabilir. Sıcaklığı ayarlamadan önce su ısıtıcısı kullanım
talimatnamesini mutlaka okuyunuz.
Çatı İzolasyonu Güvenliği
Çatı izolasyonu enerji faturalarının düşük gelmesine yardımcı olur.
Ancak doğru izolasyon yapılmadığı takdirde yangın çıkma tehlikesi
mevcuttur. Dolayısıyla yalıtım yapmayı düşünüyor veya halihazırda
yapmışsanız şu güvenlik önlemlerine dikkat ediniz.
• Yalıtımı;
fırınlar, su ısıtıcıları, fan motorları, kapı zili transformatörleri,
bacalar ve gaz yakıcı cihazlar ve benzeri ısı kaynaklarından uzak
tutunuz.
• Bu tip ısı kaynaklarının çevresine yanıcı, parlayıcı ve
patlayıcı olmayan yalıtımlar monte ediniz.
• Yalıtımı mümkün olduğunca çıplak ve tüplü tellerden uzak
tutunuz.
• Çatı veya saçak borularını kapatmayınız. Çatınızı periyodik
olarak yalıtımın bozulması ihtimaline karşı kontrol ediniz.
Doğalgaz
Yangınlarında Alınacak Önlemler
Hemen söndürülmesi gereken diğer birçok yangın
çeşidinden farklı olarak; gaz yangınlarının söndürülmesinde uygulanacak
genel kural önce gaz akışını kesmek, sonra söndürmektir. Bu nedenle, gaz
yangınını derhal söndürmeye kalkışmamalı, gaz akışı kesilene kadar
yanmasına izin verilmelidir. Bu arada, gaz kesilerek yangın
söndürülünceye kadar, yakındaki yanabilir maddelerin, yanan gazdan
yayılan ısıyı absorbe ederek tutuşmasını önlemek için mümkünse
uzaklaştırılması veya çevresi su ile soğutularak korunması
gerekmektedir. Eğer akan gazı kesecek vanayı kapamak için, yangının
söndürülmesi mutlaka gerekiyorsa, çok kısa bir sürede gaz alevleri
söndürülerek vana kapatılmalıdır.
Gaz alevleri karbondioksitli ya da diğer tip söndürücülerle
söndürüldüğünde, yanmamış gaz akmaya devam ederse, çok büyük bir
olasılıkla, havayla patlayıcı bir karışım yaparak herhangi bir tutuşma
kaynağına eriştiğinde patlamaya neden olur. Bu patlama ise gazın
yanmasından dolayı oluşabilecek zarardan çok daha fazla bir zarar
meydana getirebilir. Bu nedenle öncelikle gaz akışının kesilmesine büyük
önem gösterilmelidir.
Baca Yangınlarının Önlenmesinde Doğalgazın Önemi
Doğalgaz temiz bir yakıt olduğu için
yanmasından dolayı bacalarda is veya kurum oluşturmaz. Ancak yeni
doğalgaz kullanıcıları, kullandıkları eski yakıtlardan dolayı bacalarda
birikmiş olan kurum ve isleri temizlettirirlerse daha verimli ısınırlar.
Baca temizliğinin
yaptırılması konusunda, müşterilere gönderilen tüm doğalgaz
faturalarının ön yüzünde uyarılar bulunmaktadır. Bacaların temizliği ve
standartlara uygunluğu hem tam yanma ile yakıt tasarrufu sağlar, hem de
baca yangını çıkma ihtimalini ortadan kaldırır.
Baca yangınlarının
toplam yangınlar içindeki payı küçümsenemeyecek kadar fazladır.
Doğalgazın yaygınlaşmaya başlamasıyla baca yangınlarının oranı düşmeye
başlamıştır. 1991 yılında baca yangınlarının toplam yangınlar içindeki
payı %30 iken, 1999 yılında bu oran %10'a inmiştir. Baca temizliği ihmal
edilmemeli, yılda bir kez İtfaiye Müdürlüğü ile irtibata geçilerek baca
temizliği yaptırılmalıdır.
Deprem Güvenlik Önerileri
• Deprem öncesinde
• Doğalgaz tesisatınızın ana kapama vanası yerini
öğreniniz.
• Kombinizin ve su ısıtıcınızın duvara veya yere sallanmayacak
şekilde monte edilmesine dikkat ediniz.
• Deprem sonrasında
• Doğalgaz ana kesme vanasını veya diğer vanaları hemen
kapatınız.
• Doğalgaz yakıcı cihazlarınızı, su ısıtıcılarınızı, duman
bacalarını, havalandırma menfezlerini kontrol ediniz.
• Gaz sızıntısının tamamıyla giderildiğinden emin olmadan
elektrik düğmelerini açıksa kapatmayınız, kapalıysa açmayınız.
• Telefonu kullanmayınız, ateş ve kıvılcım üreten aletleri
yakmayınız veya açmayınız.
Binalarda Isı Yalıtımı Yoluyla Isınma Veriminin Arttırılması
Bilindiği gibi
binalar; pencereler, dış duvarlar, merdiven, ev duvarları, tavanlar,
ısıtılmayan hacimler üzerindeki döşemeler, zemine oturan döşemeler ve
açık geçitler üzerindeki döşemelerden ısı kaybetmekte ve bu yüzden
binaların yakıt faturası yüksek gelmektedir. Alınacak ısı yalıtımı
önlemleriyle halen tüketilen yakıt miktarından Almanya'daki gibi yüzde
50, Amerika'daki gibi yüzde 60, İsveç'teki gibi yüzde 73 tasarruf yapmak
mümkün olabilecektir. Nasıl ki bir cihaz alırken satıcıdan cihaz ile
ilgili “Garanti ve Kalite Belgesi” isteniyorsa, artık İstanbullular bir
bina alırken veya kiralarken o binada ısı yalıtımı projesinin uygulanıp
uygulanmadığını ve yıllık yakıt tüketimini soracak ve yakıt tüketimi az
binaları tercih edeceklerdir.
Uygun yalıtım ile aşağıdaki oranlarda enerji tasarrufu sağlanabilir.
Çatı Yalıtımı % 20
Dış duvar yalıtımı %15
Pencere-kapı yalıtımı % 15
Sızdırmazlık önlemleri % 10
Toplam enerjinin %40’ı
konutlarda tüketilmektedir. Konutların enerji giderleri; ısıtma, sıcak
su, aydınlatma, pişirme,çamaşır yıkama vs. tüketimlerdir. Oransal
olarak kullanılan enerjinin;
% 81’i konutun ısıtılmasında,
% 11’i banyo ve mutfakta,
% 8’i elektrikli aletlerde
harcanmaktadır.
Çatı yalıtımıyla, çatı katı tavanlarında nemlenme ve yoğuşma önlenmekte,
binanın ömrü uzamakta ve çatı katında daha konforlu bir ortam
oluşmaktadır. Binaların dış duvarları ısı yalıtımlı ise çatlak, kabarma,
pullanma, nemlenme ve yoğuşma olmaz, binanın ömrü uzar. Isı yalıtımı
önlemleri, binanın toplam inşaat maliyetinin en fazla %3'ünü bulmasına
rağmen, yıllık yakıt tüketiminde en az yüzde 50 tasarruf sağlayarak
İstanbulluların bütçesine önemli katkılarda bulunacak ve çevre de temiz
kalacaktır. Enerjide tasarruf, en az enerjiden en çok fayda temini ile
mümkün olur. En az enerji ile sağlanan konfor şartlarının arzulanan
pratik konfor sınırlarına kolayca erişmesi aşağıdaki bireysel önlemlerle
mümkündür.
• Kışın en
soğuk günlerinde evin iç sıcaklığını en çok 20°C konfor sıcaklığına
ayarlayınız. Konfor sıcaklığından sonra 1°C iç sıcaklık artışı %5
civarında bir enerji kaybına neden olmaktadır.
• Odalarda, masa, sandalye ve yataklarınızı dış duvarlardan uzak
tutunuz.
• Güney cephesindeki pencerelerden gündüzleri güneş girmesini
sağlayınız. Geceleri bu pencereleri panjur, perde ve rüzgarlık ile
kapatınız.
• Geceleri uyurken kalın örtünerek oda sıcaklığını 16°C ila 18°C'a
düşürünüz.
• Gece, gündüz ısınan evleri % 50 - 55 nemlendiriniz. 18°C ısınan
bir odanın nemlendirilmesi ile hissedeceğiniz pratik konfor sıcaklığı
20°C'nin üstünde olacaktır. Nemli hava sıcaklığı daha iyi tutacak,
buharlaşma azalacağından vücudunuz daha az ısı kaybedecektir.
• Çok soğuk günlerde özellikle yaşlı ve çocuklar bal, şeker,
pekmez ve vitaminle bulundukları sıcaklıktan 2°C fazla konfor
hissedebilirler.
• Radyatörlerin üstlerini ve önlerini estetik amaçla
kapatmayınız, mobilya, perde ve eşyalarla engellemeyiniz. Bu durumda ısı
odanıza homojen bir şekilde dağılamaz.
• Radyatör ile duvar arasında boşluk bırakınız. Eğer inşaat
aşamasında duvarlara yalıtım yapılmamışsa radyatör arkası yalıtımını
prefabrik folyo kaplı polietilen levhalarla kolayca yapabilirsiniz. Bu
durumda ısının odaya yayılmadan önce dışarıya çıkmasını önlemiş
olacaksınız.
• Kullanmadığınız ev bölümlerinin (oda, kiler, antre ve merdiven)
radyatörlerini kapatınız.
|